Cztery dni pracy, pełna pensja. Polski eksperyment startuje w 2026 roku, sprawdziliśmy gdzie

Czterodniowy tydzień zmienia polski rynek pracy

Od 1 stycznia 2026 roku w Polsce ruszył oficjalny etap rządowego programu zakładającego skrócony czas pracy, w którym zgłosiło się prawie dwa tysiące firm i instytucji, ale tylko 90 pracodawców zostało wybranych do udziału w pilotażu. To historyczne wydarzenie na polskim rynku pracy, bo eksperyment obejmuje ponad 5000 pracowników i ma sprawdzić, czy Polacy potrafią pracować krócej, ale tak samo efektywnie.

Brzmi to jak marzenie, ale staje się rzeczywistością. Pracownicy wykonują swoje obowiązki tylko cztery dni w tygodniu, a przez trzy dni odpoczywają, bez żadnych strat finansowych. To zmiana całkowicie przeciwna tendencji ostatnich lat, gdy Polska była już zanotowana jako jeden z krajów UE, gdzie pracownicy spędzają w pracy zdecydowanie więcej czasu niż wymaga tego średnia europejska.

Jak to działa? Dwa modele na wybór

Program nie jest jednorodny i daje firmom sporą elastyczność, można wybrać jeden z kilku modeli w zależności od specyfiki biznesu. Pierwsza opcja to klasyczna „czwórka", czyli cztery dni robocze zamiast pięciu, przy zachowaniu pełnego wymiaru godzin tygodniowo, czyli pracujesz dłużej przez cztery dni, ale masz trzydniowy weekend.

Druga opcja to rzeczywiste skrócenie tygodniowego wymiaru godzin, nie 40, a np. 32 godziny. Wybór należy do samej firmy, w zależności od tego, jaki model lepiej pasuje do jej operacji i branży. Taka elastyczność ma kluczowe znaczenie, bo eksperyment obejmuje podmioty z bardzo różnych sektorów gospodarki.

Wyniki z przeszłości obiecują powodzenie

Polska nie zaczyna od zera. Wcześniej krótszy tydzień pracy testowano lokalnie m.in. w Herbapolu Poznań czy w urzędach miast w Lesznie, Włocławku i Szczecinku, a efekty wykazały większe zadowolenie z pracy i brak spadku wydajności. Podobnie eksperymentowano za granicą. W Islandii dwa programy publiczne objęły ok. 2 500 pracowników (ok. 1% zatrudnionych w kraju), produktywność została utrzymana lub wzrosła, a wypalenie i stres spadły, co doprowadziło do tego, że do 2022 roku ok. 86% islandzkich pracowników zyskało prawo do skróconego czasu pracy w układach zbiorowych.

W Polsce zwrócono uwagę właśnie na te międzynarodowe wyniki. Zyskują też firmy, mniej błędów, mniejsza rotacja pracowników i wyższa efektywność, w praktyce oznacza to, że cztery dni pracy mogą przynieść taki sam efekt jak pięć, jeśli ludzie są wypoczęci i zmotywowani. To może być kluczem do rozwiązania problemu, który obserwujemy od lat na polskim rynku pracy.

Dlaczego eksperyment teraz?

Model „robienia więcej mniejszymi siłami" ma swoją barierę wytrzymałości, a według danych Eurofound Polska znajduje się w czołówce krajów regionu o najwyższym ryzyku wypalenia zawodowego. Pracownicy są zmęczeni, a firmy borykają się z rosnącymi problemami kadrowymi i niską retencją talentów. Krótszy tydzień pracy to próba złamania tego błędnego koła.

Z drugiej strony w rządowym pilotażu skróconego czasu pracy bierze udział 90 pracodawców i ponad 5 tys. pracowników z pełnym wynagrodzeniem. To oznacza, że państwo poważnie traktuje ten eksperyment i daje firmom solidne wsparcie oraz wyraźne ramy do testowania tego modelu.

Co będzie dalej? Raport i skalowanie

Wyniki i raport MRPiPS poznamy do 15 maja 2027 roku. To dość długie czasowe okno, bo eksperyment musi dać rzetelne dane. Uczestniczące firmy będą zbierać dane, obserwować efekty, dostosowywać procesy, zmiana takiej skali wymaga czasu, cierpliwości i gotowości do eksperymentowania, wydaje się, że najważniejsze będą raporty zarówno od pracodawców, jak i pracowników.

Na razie to eksperyment, ale jeśli się sprawdzi, być może już za kilka lat 3-dniowy weekend stanie się dla Polaków normą, a nie luksusem. Potencjał jest ogromny. Jeśli pilotaż wykaże, że czterodniowy tydzień rzeczywiście zwiększa produktywność i zadowolenie pracowników bez szkody dla biznesu, mogłoby to zmienić sposób, w jaki pracujemy na całej Europie Środkowo-Wschodniej.

Czy Ciebie to dotyczy?

Uwaga na mylące nagłówki „4 dni pracy od 2026 dla wszystkich", skrócenie dotyczy wyłącznie 90 uczestników pilotażu. Jeśli pracujesz w jednej z wybranych firm, masz szczęście. Dla reszty to będzie okazja obserwować, jak rozwija się experyment i czekać na jego wyniki. Niezależnie od tego, czy Twoja firma jest już w pilotażu czy nie, pamiętaj że program zakłada, że pracownicy będą pracować krócej, ale za tę samą pensję, a firmy oferujące krótszy tydzień będą miały przewagę konkurencyjną.

To oznacza, że w przyszłości tego rodzaju oferty mogą stać się standardem na rynku pracy i elementem konkurencji o najlepszych pracowników. Polska właśnie testuje model, który za kilka lat może być normalnym warunkiem zatrudnienia.